الفيض الكاشاني

81

كليات فيض كاشانى ( كليات ملا محمد محسن فيض كاشانى ) ( ديوان فيض كاشانى )

مشخصات مآخذ اين مجلد در پايان مقدمه مجلد اول اشاره شده بود كه با دست‌يابى به دو نسخهء نفيس كه در پايان صفحه‌بندى كليات با لطف يكى از بنى اعمام از خاندان فيض كه بدوا از محبت بىدريغ ايشان كه به راهنمائى دوست فاضل استاد مشفق كاشانى جزاه اللّه خير الجزا بوده سپاسگزار و اميدوار است آثار ديگر فيض و علم الهدى را كه موجود دارند و قول داده‌اند براى طبع و نشر و بررسى به گونه زيراكس در اختيار اين بنده كه جز خدمت فرهنگى مقصودى ندارد قرار خواهند داد رجاء واثق دارد كه ايشان همچون من در طبع و نشر آثار پرافتخار نياكان دلسوز خواهند بود . و اينك مشخصات نسخه‌ها : 1 - جنگ دستخط مولانا علامه علم الهدى فرزند گرامى علامه فيض شامل مجموعه مكاتبات منظوم شاعران و شاگردان و مريدان فيض كه قصايدى در مديح فيض سروده و فيض هم پاسخ آن مدايح را طى دو قصيده پارسى و يكى تازى و ضمن مثنوى بعنوان سپاسگزارى سروده است اين مجموعه در شناخت مجامع علمى و ادبى كاشان در روزگار فيض بسيار پرارزش و پربار بود زيرا اولا تعدادى از شاعران ناشناخته كاشانى و غير كاشانى كه آثارشان در مجموعه‌ها پراكنده بود بنام و تاريخ حيات شناخته شدند ثانيا به كشف تازه‌اى رسيد كه در آن روزگار هم چون اين دوران كار تذكره‌نويسى و تشويق شاعران خالى از حب و بغض و بخالت نبوده ازاين‌رو كه غالب شاعران اين سفينه كه غالبا تك‌بيت‌هايشان به گونه ضرب المثل و بدون شناخت سراينده آن سينه به سينه نقل مىشود جائى در تذكره‌ها ندارند و نه تنها صفحه‌اى از تذكره را اشغال نكرده‌اند بلكه دريغ كه مترجم از نوشتن نام ايشان هم دريغ ورزيده و اين را جز بخل ناشى از حسادت و يا دشمنى و رنجش شخصى به هيچ‌چيز نمىتوان تعبير كرد چون بيشتر شب شعرهائى كه در اين روزگار بر پا مىگردد و شاعران راستين شهرستانى را از آن خبرى نيست و اگر احيانا هم شركت كردند و شعرى در حدّ قبول عامه ارائه دادند دستگاه‌هاى ارتباط جمعى به سفارش خاصانى كه